Składniki mineralne, to niezbędne do życia człowieka związki. Zapewniają prawidłowy rozwój, reprodukcję oraz zdrowie przez całe życie. Składnikami mineralnymi organizmów roślinnych i zwierzęcych nazywa się te składniki, które po obróbce cieplnej pozostają w postaci popiołu. Składniki mineralne stanowią około 4% masy ciała dorosłego człowieka.

Na tę ilość składa się 46 składników, a 30 z nich uważa się za niezbędne do życia. Składniki mineralne przyjmuje się prawie wyłącznie z pożywieniem, gdyż organizm człowieka nie ma możliwości ich wytwarzania.

Makroelementy* są to pierwiastki, których dzienne zapotrzebowanie przekracza 100 [mg].
 Miłej lektury.

Ps. Jeżeli materiał Ci się spodoba, polub nasz profil na Facebook-u. Z góry dziękujemy!

*Dane opracowane przez NAS i FNB

Chlor jest głównym składnikiem wydzielin i wydalin, wchodzi w skład soków trawiennych w przewodzie pokarmowym (sok żołądkowy i ślina), uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej w organizmie oraz równowagi kwasowo-zasadowej.

Źródła: 
Sól, sery żółte, wędliny, żywność produkowana z udziałem soli.

Zapotrzebowanie: 
Dzienny poziom zalecanego spożycia Chloru dla różnych grup ludności od 0,2 do 2,3 grama

Pocenie się, przewlekłe stany biegunkowe, wymioty i przy stosowanie leków moczopędnych Chlor tracony jest z organizmu wraz z płynami, zapotrzebowanie organizmu na Chlor z żywności oraz jego straty z organizmu są podobne jak w przypadku sodu. Dlatego  dla obu tych pierwiastków są takie same zalecenia i normy spożycia.

Fosfor  jest składnikiem kości, zębów, związków wysokoenergetycznych, kwasów nukleinowych, kefaliny, lecytyny, błon komórkowych oraz krwi. Bierze udział w budowie i utrzymaniu prawidłowego stanu zębów i kości; w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej, Odgrywa bardzo duża rolę w procesach anabolicznych i katabolicznych, bierze udział w spalaniu glukozy.

Źródła: 
Produkty mleczne, mięso, ryby, wątroba, jaja, sery żółte, groch, pestki dyni, fasola, ziemniaki, pełnoziarniste produkty zbożowe, marchew.

Zapotrzebowanie: 
Fosfor wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia Fosforu dla różnych grup ludności od 100 do 1250 mg.

Z Fosforem w organizmie związana jest gospodarka wapniem, dlatego tez podlega kontroli tych samych czynników co on,niedobory Fosforu raczej nie występują. Jeśli jednak się pojawią, są przyczyną krzywicy u dzieci i osteomalacji (rozmiękczenie kości) u dorosłych najlepszą proporcją spożywanego wapnia do Fosforu jest 1,8:1 co odpowiada proporcji tych dwóch minerałów w mleku ludzkim. Taka proporcja na pewno zabezpieczy nasz organizm przed utratą masy kostnej.

Magnez bierze udział w budowie kości i zębów, ma udział w procesie widzenia, spełnia ważną rolę w przekazywaniu informacji między mięśniami i nerwami, bierze udział w przemianie materii, w syntezie kwasów nukleinowych i białka, w termoregulacji, metabolizmie lipidów, hamuje krzepnięcie krwi (chroni przed zakrzepami w naczyniach, skrzepami w sercu – ochrona przed zawałem), jest aktywatorem niektórych enzymów.

Źródła: 
Mąka sojowa, kasza jęczmienna, orzechy, kasza gryczana, czekolada, kakao, pestki dyni, fasola, groch, kukurydza, soczewica, szpinak, mąka pełnoziarnista.

Zapotrzebowanie: 
Magnez wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg]. Aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika mineralnego powinna być żywność.

Dzienny poziom zalecanego spożycia Magnezu dla różnych grup ludności wynosi od 30 do 420 mg.

Magnez pełni ważną rolę w kontroli ciśnienia krwi, przez co wpływa na nadciśnienie. Niedobór Magnezu może być powodem w występowaniu chorób układu krążenia oraz miażdżycy,przyswajanie Magnezu poprawia: witamina D, hormon gruczołu przytarczycznego, pogarsza: Wapń, Fosfor, alkohol, bogate w białka potrawy, niedobór witamin B1 i B6,niedobory Magnezu objawiają się brakiem koordynacji, zmęczeniem zaburzeniami akcji serca.

Tabliczka czekolady dostarcza około 20% dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej na Magnez.

Potas bezpośrednio związany jest z sodem i zapewnia prawidłową gospodarkę wodną organizmu, główny kation płynu wewnątrzkomórkowego, składnik enzymów, występuje w sokach trawiennych, reguluje gospodarkę wodną (objętość komórek, ciśnienie osmotyczne wewnątrzkomórkowe), wpływa na równowagę kwasowo-zasadową, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, zwiększa przepuszczalność błon komórkowych (antagonista wapnia), zwiększa aktywność gruczołów wydzielniczych.

Źródła: 
Banany, morele, marchew, ziemniaki, brokuły, brukselka, kapusta, awokado, daktyle, orzechy, szpinak.

Zapotrzebowanie: 
Potas wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg] lub gramach [g]. Dla tego składnika mineralnego z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika powinna być żywność.Dzienny poziom zalecanego spożycia Potasu dla różnych grup ludności od 0,4 do 5,1 grama.

Potas bierze udział w regulacji (obniżaniu) ciśnienia krwi a przez to może obniżyć ryzyko wystąpienia zawału i chorób serca, jest antagonistą sodu, jest niezbędnym składnikiem w utrzymaniu zdrowych kości, sprzyja prawidłowemu wykorzystaniu wapnia oraz zmniejsza jego straty z moczem 

Sód  jest podstawowym składnikiem płynów ustrojowych (soki trawienne, krew, chłonka, płyn śródtkankowy), bierze udział w zachowaniu bilansu wodnego w organizmie oraz równowagi kwasowo zasadowej. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, składnik enzymów.

Źródła: 
Sól, żywność produkowana z udziałem sodu.

Zapotrzebowanie: 
Sód wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg] lub gramach [g].
Dzienny poziom zalecanego spożycia sodu dla różnych grup ludności od 0,12 do 1,5 grama.

Sód jest antagonistą Potasu, 

Sód występując w nadmiarze, wiąże wodę w organizmie prowadząc do nadciśnienia, obrzęków, a nawet zbyt dużemu nawodnieniu, w soli stołowej znajduje się 39% czyli jedna łyżeczka od herbaty zawiera około 2000 mg sodu,

Niekiedy w wyjątkowych przypadkach zdarza się, że u człowieka wystąpi niedobór sodu. Przykładem takim są ekstremalni sportowcy, którzy tracą ten pierwiastek wraz z potem oraz te osoby, które nadużywają środków przeczyszczających lub odwadniających.

.

Wapń wchodzi w skład materiału budulcowego kości i szkliwa.

Wapń przez cały czas podlega przemianom polegającym na wbudowywaniu do kości i szkliwa oraz resorpcji. Pełni rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych, mechanizmie skurczu mięśni, przepuszczalności błon komórkowych, w regulacji procesu krzepnięcia krwi, regulacji rytmu serca oraz wchłaniania witaminy B12, wpływa na kontrolę ciśnienia tętniczego. Prawidłowe stężenie wapnia redukuje ryzyko wystąpienia chorób serca, udarów, raka jelita grubego oraz kamieni nerkowych, wchodzi w skład wielu enzymów.

Źródła: 
Sery żółte, sery białe, mleko, sardynki, rzeżucha, jaja, kapusta, mięso, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe, orzechy.

Zapotrzebowanie: 
na wapń wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia wapnia dla różnych grup ludności wynosi od 200 do 1300 mg.

     Wapń stanowi około 2% masy ciała dorosłego człowieka; 99% tej ilości zawarte jest w kościach i zębach,stopień wchłaniania wapnia zależy od składu pożywienia, zawartości błonnika, pH w jelicie cienkim (lepsze przyswajanie w kwaśnym odczynie), szybkości przesuwania się treści pokarmowej w jelicie, rodzaju związku w jakim Wapń występuje i stosunku wapnia do Fosforu.

    Sprzyjające warunki do przyswajania występują, kiedy Wapń przyjmuje się z białkiem i laktozą, ważna też jest obecność witaminy D. Negatywnie wpływają na przyswajalność: kwas fitynowy, kwas szczawiowy. Prawidłowe spożycie wapnia od pierwszych miesięcy życia i w okresie dojrzewania zapewnia prawidłowe kostnienie i uwapnienie kośćca oraz minimalizuje ryzyko wystąpienia osteoporozy w wieku późniejszym.