Mikroelementy* są to pierwiastki, których dzienne zapotrzebowanie nie przekracza 100 [mg].

Jedną z najczęstszych przyczyn dolegliwości jakie mogą nam się przydarzyć są niedobory składników odżywczych. Brak świadomości i wiedzy na ten temat prowadzą nas wprost w ramiona poważnych komplikacji zdrowotnych. To zestawienie nie rozwiąże problemu niedoborów. Żywność serwowana nam dziś w sklepach jest „produkowana”. Proces produkcji (nawozy, przedwczesne zbiory), przechowywania na czas dostawy i zabezpieczenia przed przedwczesnym zepsuciem nie służy konsumentom. Takiej prawdziwej uprawianej ze świecą szukać . Coraz częściej uczeni powtarzają, że potrzeba suplementacji jest nieodzownym elementem zachowania dobrego zdrowia. Warto wiedzieć, czego szukać wśród produktów uprawianych w eko uprawach. Zachęcamy do zapoznania się z tekstem i…. życzymy powodzenia w świadomym zakupie zdrowej żywności.

*Dane opracowane przez NAS i FNB

Pierwiastek reguluje poziom cholesterolu i kwasów tłuszczowych. Bierze udział w uwrażliwieniu komórek na insulinę (spłaszczenie krzywej glikemicznej) i w trawieniu białek.

Źródła: 
Orzechy, mąka pełnoziarnista, wątroba, grzyby, rośliny strączkowe, szparagi, brokuły.

Zapotrzebowanie: 
Chrom wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg]. Dla tego składnika mineralnego z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika powinna być żywność.

Dzienny poziom zalecanego spożycia chromu dla różnych grup ludności wynosi od 0,2 do 44 mikrograma.

Niedobór chromu powoduje wzrost poziomu cholesterolu i kwasów tłuszczowych we krwi, niedostateczny metabolizm glukozy. W ciężkich niedoborach uszkodzenie nerwów.

Nadmierne nagromadzenie chromu w organizmie lub spożywanie go w dużych dawkach może zaburzyć działanie insuliny lub stymulować powstawanie nowotworów. Jego rola w przemianach cukrów wpływa także na zmniejszenie uczucia głodu, dlatego jest także wykorzystywany we wspomaganiu odchudzania.

Niezbędny do syntezy DNA i RNA, białek, insuliny i nasienia, a także dla prawidłowego funkcjonowania systemu immunologicznego oraz do aktywacji ponad 80 enzymów. Bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczy, białek i alkoholu. Ważny w procesie ochrony przed wolnymi rodnikami, odczuwania smaku i zapachu, ma wpływ na wygląd włosów i paznokci.

Źródła: 
Chude mięso, chude mleko, żółtko jaj, mąka pełnoziarnista, orzechy, żywność pochodzenia morskiego.

Zapotrzebowanie: 
Cynk wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg]. Dzienny poziom zalecanego spożycia cynku dla różnych grup ludności od 2 do 13 miligramów. 

Cynk związany jest z funkcjonowaniem hormonu wzrostu oraz syntezą białka kości, pierwszym objawem przedawkowania cynku są wymioty. Zbyt niska podaż cynku w okresie dzieciństwa powoduje nieprawidłowy rozwój młodego organizmu, obniżenie apetytu, osłabienie odczuwania smaku ostrego oraz odpowiedzi immunologicznej organizmu.

Spożywanie żywności bogatej w cynk nie stwarza zagrożenia jego przedawkowania ponieważ cynk nie kumuluje się w tkankach a jego nadmiar jest wydalany z organizmu. Niedobory cynku może powodować kwas fitynowy, niektóre potrawy bogate w błonnik również mogą wiązać cynk w przewodzie pokarmowym i zaburzać jego wchłanianie.

Fluor jest składnikiem kości i zębów, wzmacnia szkliwo, zębinę, zapobiega występowaniu próchnicy, zmniejsza rozpuszczalność szkliwa. U osób dorosłych pełni również ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu kośćca. Wpływa na gospodarkę wapnia i fosforu w organizmie. W okresie ciąży pomaga we wchłanianiu żelaza i zapobiega niedokrwistości.

Źródła: 
Ryby morskie i produkty pochodzenia morskiego, czarna herbata, orzechy włoskie, wątroba, soja, mleko, rośliny strączkowe, woda mineralna.

Zapotrzebowanie: 
Fluor wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia fluoru dla różnych grup ludności od 0,01 do 3 mikrogramów.

Niedobory fluoru powodują odwapnienie kości, może to nastąpić przy zbyt dużej ilości wapnia, magnezu, czy też aluminium. Nadmiar fluoru powoduje chorobę zębów, brzydko przebarwiającą i osłabiającą szkliwo, skutkuje też zaburzeniami przemiany materii. Niedobór fluoru prowadzi do próchnicy.

Jod jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy (wchodzi w skład hormonów tarczycy, które biorą udział w regulowaniu podstawowych funkcji życiowych: kontrolują temperaturę, układ nerwowy, mięśniowy, podział komórek przez co wpływa na tempo metabolizmu w organizmie), zapobiega powstawaniu wola.

Źródła: 
Sól jodowana, ryby morskie, owoce morza, drożdże, morszczyn, cebula.

Zapotrzebowanie: 
Jod wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia jodu dla różnych grup ludności od 90 do 290 mikrogramów.

Niedobór jodu jest jednym z najbardziej powszechnych niedoborów składników pokarmowych na świecie. Wzbogacanie soli jodem jest stosowane w celu zapewnienia prawidłowego spożycia tego pierwiastka. Długotrwałe spożywanie roślin krzyżowych, a więc przede wszystkim kapusty, kalafiora, brukselki i soi, przy jednocześnie niewielkiej zawartości jodu w diecie, może przyczyniać się do istnienia niedoborów jodu.

Czynniki wolotwórcze zawarte są również w rzepie i brukwi. Dotyczy to przede wszystkim warzyw surowych. Gotowanie bowiem zmniejsza zawartość tych niekorzystnych substancji o ponad 30%. Jod jest dobrze wchłaniany przez przewód pokarmowy, błony śluzowe narządu oddechowego i przez skórę.

Mangan jest pierwiastkiem niezbędnym w śladowych ilościach do prawidłowego funkcjonowania. Bierze udział w budowie enzymów metabolizujących glukozę i kwasy tłuszczowe, jest elementem strukturalnym kości i skóry. Mangan jest bardzo ważny w procesach reprodukcji oraz prawidłowym funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego.

Źródła: 
Orzechy, herbata, mąka pełnoziarnista, zielone warzywa, groszek, buraki, fasola, szpinak.

Zapotrzebowanie: 
Mangan wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia manganu dla różnych grup ludności od 0,003 do 2,6 mikrograma.

U osób nadużywających preparatów zawierających mangan oraz u osób pijących wodę z dużą zawartością manganu może dojść do przedawkowania tego elementu. Prowadzi to do demencji, schizofrenii, pogłębienia choroby Parkinsona.

Niedobór manganu powoduje opóźnienia w rozwoju fizycznym, powstawanie wad kośćca, zmniejszenie płodności i prawdopodobnie padaczkę.

Miedź jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w wytwarzaniu czerwonych krwinek, w tworzeniu kości i kolagenu, w prawidłowym gojeniu ran, we wchłanianiu i transporcie żelaza, w metabolizmie kwasów tłuszczowych i w powstawaniu RNA, jest składnikiem niektórych enzymów, odgrywa pewną rolę w procesach przemiany materii ośrodkowego układu nerwowego i w przemianie barwników.

Źródła: 
Cielęcina, orzechy, warzywa strączkowe, zboża, drób, wątroba, małże, ryby, kasza gryczana, żółtka jaj.

Zapotrzebowanie: 
Miedź wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia miedzi dla różnych grup ludności od 220 do 1300 mikrogramów. 

Miedź wchodzi w skład dysmutazy ponadtlenkowej, enzymu unieszkodliwiającego wolne rodniki (związki rakotwórcze i wzmagające procesy miażdżycowe).

Miedź w organizmie w 90% jest związana z białkiem – ceruloplazminą, jeżeli do gotowania czerwonej kapusty, buraków używa się miedzianego garnka, czerwony barwnik zawarty w tych warzywach zmieni zabarwienie potrawy na kolor niebieskawy.

Jest składnikiem metaloenzymów biorących udział w metaboliźmie białek, tłuszczów i puryn.

Źródła: 
Mleko, wątroba, fasola, czerwona kapusta, zielone części roślin, mąka pełnoziarnista, ryż naturalny, nasiona roślin strąkowych, sery, mięso i podroby.

Zapotrzebowanie: 
Molibden wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg]. 

Dzienny poziom zalecanego spożycia molibdenu dla różnych grup ludności od 2 do 50 mikrogramów.

Największe stężenie molibdenu w organizmie ludzkim stwierdzono w wątrobie i nerkach, w tkance kostnej i zębach.

Nadmiar powoduje powstawanie skazy moczanowej, bóle i obrzęki stawów.

Jest to mikroelement działający bezpośrednio w połączeniu z witaminą E. Bierze udział w eliminacji wolnych rodników i metali ciężkich takich jak arsen, kadm, srebro i rtęć, bierze udział w przemianie hormonów tarczycy.

Źródła: 
Żywność pochodzenia morskiego, mięso, kukurydza, mąka pełnoziarnista, warzywa strączkowe.

Zapotrzebowanie: 
Selen wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg].

Dzienny poziom zalecanego spożycia selenu dla różnych grup ludności wynosi od 15 do 70 mikrogramów.

Zbyt niski poziom selenu w diecie może objawić się osłabieniem mięśni. Zawartość selenu w glebie determinuje jego zawartość w żywności.

Selen współdziała z witaminą E i umożliwia jej prawidłowe trawienie i wchłanianie. Witamina E natomiast utrzymuje zapasy selenu w formie aktywnej i zapobiega jego stratom z organizmu co odgrywa ważną rolę w profilaktyce miażdżycy.

W połączeniu z witaminą E, selen może poprawić aktywność życiową i zwiększyć witalność osób starszych.

     Najważniejszy składnik czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny), niezbędny w procesie tworzenia czerwonych ciałek krwi w szpiku kostnym, żelazo wiąże dwutlenek węgla w hemoglobinie i transportuje go do płuc, skąd jest on usuwany. Pierwiastek jest także składnikiem wielu enzymów i białek biorących udział w metabolizmie organizmu. Bierze udział w syntezie DNA, niezbędny do prawidłowej budowy skóry, włosów, paznokci, do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

Źródła: 
Mięso, wątroba, ryby, żółtko jaj, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, szpinak, krewetki.

Zapotrzebowanie: 
Żelazo wyraża się w tabelach żywieniowych w miligramach [mg]. Dzienny poziom zalecanego spożycia żelaza dla różnych grup ludności od 1 do 27 miligramów.

Żelazo z produktów zwierzęcych jest lepiej przyswajalne i wykorzystywane przez organizm niż żelazo z produktów roślinnych.

Niedobór żelaza jest najczęściej występującym niedoborem na całym świecie.

Najbardziej narażone na niedobór żelaza są niemowlęta, dzieci w okresie wzrostu oraz kobiety w okresie ciąży i karmienia, nawet nieduży niedobór żelaza może objawić się obniżeniem sprawności fizycznej oraz stale uszkodzić czynności psychomotoryczne, w ostatnich 3 miesiącach ciąży płód odkłada w wątrobie zapasy żelaza, które są do 5 razy większe niż u osób dorosłych.